ریشه‌های ذخیره‌دار

خاک باغچه و محیط کشت گیاه همیشه نمناک و عاری از نور خورشید است. در این محیط مرطوب و تاریک قارچ­‌هایی وجود دارند که می‌توانند در هرگونه ماده‌ی غذایی رشد کنند و سرانجام آن‌­را غیرقابل استفاده و فاسد کنند. ریشه­‌های غده­‌ای، مانند انواع پیازها و ترب­‌ها نیز دارای مواد غذایی و ویتامین و املاح فراوان هستند ولی به‌طور معمول آفت­‌های درون خاک هرگز نمی‌توانند مواد مفید و مغذی آن­‌را فاسد کنند زیرا وقتی به فیزیولوژی بدن انسان و سایر موجودات و گیاهان نگاه می­‌کنیم، متوجه می­‌شویم که قانون تنازع بقا و حفظ جانداران، شباهت‌­های زیادی در اعمال فیزیولوژیک جانوران و نباتات ایجاد نموده ­است. مثلا محیط شبکیه‌ی چشم و مخاط بینی انسان، همیشه در معرض ورود ذرات خارجی و میکرب­‌ها می­‌باشد، از این رو در طی میلیون­‌ها سال تکامل تدریجی، در ترکیب شیمیایی اشک و مخاط بینی تغییراتی به­‌وجود آمده تا بافت­‌های لطیف و تاثیرپذیر آن ناحیه در مقابل میکرب­‌ها و عفونت‌های متداول مصون بماند و این‌جا قانون بقا در ترکیب مایعات این دو عضو حیاتی نمک را به ­وجود آورده زیرا در محیط شور و نمکی عوامل فساد و تخمیر نمی­‌توانند فعالیت کنند.

چغندر قند، لبو و هویج و سیب­‌زمینی دارای مقدار زیادی قند و مواد گلوسیدی هستند، همچنین سیر و پیاز و زنجبیل و شلغم و انواع ترب نیز مقادیر فراوانی ویتامین و املاح و مواد حیاتی دیگر را همیشه در خود اندوخته دارند ولی این ریشه­‌های مغذی قابل دسترس آفت­‌های خاک، هرگز خراب نمی­‌شوند و نمی‌گندند و فقط در صورت نارسایی خود گیاه و شرایط نامناسب و استثنایی زمین، آن‌­ها دچار بیماری و فساد می­‌شوند. همان‌­طور که شعور خلقت، در محیط چشم و بینی برای حفظ سلامتی نسوج حساس آن ناحیه، نمک را به­‌وجود آورده، در روند دوره­‌های تکاملی، ریشه‌های ذخیره‌­دار گیاهی نیز یاد گرفته‌­اند مقادیر زیادی آنتی بیوتیک طبیعی و پنیسیلین را همیشه در خود داشته باشند، در غیر ­اینصورت آن­‌ها در چنین محیط آماده‌ی رشد قارچ‌­های تخمیرکننده‌ی خاک، هرگز دوام نخواهند آورد. این مواد ضد سم، نخست ذخایر خود گیاه را در برابر آفت‌­های آن محیط مرطوب، حفظ می­‌کند و پیاز آن در چنین شرایط امن و مطمئن، مواد غذایی را از خاک گرفته و هر روز با کمک نور خورشید و هوا در خود می­‌پروراند و خاصیت ضد سم آن به مانند حمایت­‌گری واقعی سبب حفظ سلامت اندوخته­‌های درون آن می­‌شود.

در این روزهای آخر پاییز و شروع فصل زمستان، شرایط محیطی برای سرماخوردگی و بیماری‌­های دستگاه تنفس و سینوس‌­ها از هر نظر آماده است و از طرفی طبیعت دارو و پادزهر این بیماری‌ها را هم­زمان با شروع فصل از درون خاک برای ما به ارمغان می‌­آورد و این­‌گونه رایگان در اختیار ما قرار داده و می­‌توانیم همه­‌روزه آن‌­ها را در غذاهای خود بگنجانیم و بدین وسیله‌ی طبیعی و کم­‌خرج، خود را در برابر آنفولانزا و آنژین و سایر بیماری­‌های موسمی تا حد زیادی مقاوم نگاه داریم.

کسانی­‌که در این روزها به‌طور مرتب از ریشه­‌های ذخیره‌­ای به عنوان غذا استفاده می‌­کنند، علاوه بر داشتن مصونیت و سلامت نسبی، بدن گرم و پرحرارتی نیز دارند، زیرا یکی از خواص اصلی ریشه­‌های تندمزه، سوزاندن و به‌مصرف رساندن قندها و چربی‌­های شناور در خون و سلول­‌هاست و آن­‌ها پس از سوخته شدن با اکسیژن تنفس تبدیل به گرما و انرژی می­‌شوند. در برخی از آن­‌ها مانند سیر و پیاز و زنجبیل این مواد به‌طور فراوان و فشرده وجود دارد که حتما در مصرف‌شان باید جانب احتیاط در نظر گرفته شود، چه‌بسا افراط در مصرف آن­‌ها سبب سوخته شدن ذخایر مفید چربی و قند خواهد شد.

نوشته: مسعود مهدوی‌پور
آذر 89